Batı Trakya’nın Meriç (Evros) ili Büyük Derbent köyünde Yunanistan Eğitim ve Din İşleri Bakanlığı Din İşleri Genel Sekreteri Yorgos Kalancis tarafından Cem Evi’nin resmi açılışı yapıldı ve bu açılış “tarihi” bir gün olarak nitelendirildi.
Etkinliğin başlangıcında İmam Kur’an’dan ayetler okudu ve ardından Genel Sekreter Yorgos Kalancis, Cem Evi’nin açılışını yaptı. Pireli Mümin, Kalancis’e hatıra ve sembolik bir hediye olarak bakırdan yapılmış bir zeytin dalı takdim etti.
Batı Trakya Müslüman Türk Azınlığı’nın büyük çoğunluğunun bir kez daha yok sayıldığı açılışa, Yeni Demokrasi Partisi Meriç (Evros) Milletvekili Anastasios Dimoschakis, Yunanistan’ın tayinli Dimetoka Müftü Naibi Osman Hamza, Gümülcine ve Dimetoka Vakıflar İdareleri tayinli yöneticilerinin yanı sıra Bulgaristan ve Türkiye’den Alevi temsilcileri katıldığı ileri sürüldü. Tören sonunda başka bir etkinlikten gelen Sofulu (Sufli) Belediye Başkanı Panagiotis Kalakikos ve Yunanistan Turizm Müdürlüğü (EOT) müdürü bayan Ancela Gereku da etkinliğe katılanlar arasındaydı.
Kalancis: “Yunan devleti destekçiydi, oldu ve olmaya da devam edecek“
“Bugün Yunanistan, Bulgaristan ve Türkiye’den Müslümanlar ve Hıristiyanlar, hepimiz buradayız. Bizi bugün buraya getiren nedir? Tanrı’ya olan ortak sevgimiz. Ve bu tam olarak bugün burada, ülkemizin kıyısında, köyünüzde, çalışmanız, inancınız, çabalarınız, sevginiz sayesinde gerçekleşen çok önemli bir şey. O halde bizi buraya getiren, farklı dinlerden ve farklı ülkelerden bizi birleştiren şey, geleceğin nasıl olabileceğinin cevabıdır. Hepimiz için ortak bir gelecek, refah dolu bir gelecek, bir barış geleceğidir.
Çünkü günün sonunda hepimizin istediği çocuklarımızın bizim yaşadığımızdan daha iyi yaşamalarını istiyoruz. Ve Büyük Derbent’in bugün bize öğrettiği, bugün burada gördüğümüz şey, burada olmamızın nedeni, yolun bu olduğudur. Yunan devleti destekçiydi, oldu ve olmaya da devam edecek. Çünkü Anayasamız bunu diyor. Anayasamızın 13. maddesinde, Yunan devletinin, herkesin din özgürlüğünü koruma ve güvence altına alma görevi olduğunu söylüyor. Bugün sadece sizler için değil, hepimiz için tarihi bir gün ve sizlerin emeği ve iradesiyle gerçek oldu. Milli Eğitim Bakanlığı ve ülkemiz adına çok onurlu olan davetiniz için çok teşekkür ediyor, gelecek günlerin geride bıraktığımız günlerden daha iyi olmasını ve daha güzel olmasını diliyorum.”
Büyük Derbent Azınlık İlkokulu Müdürü ve Kültür Eğitim Derneği’nin genel sekreteri Mümin Pireli de yaptığı konuşmada şu ifadeleri kullandı:
“Kimsenin ciddiye alamayacağı çılgın bir rüyaydı”
“Kimsenin ciddiye alamayacağı çılgın bir rüyaydı. Ve çılgın rüyalar, ancak bazı cesur ve kararlı kişiler tarafından gerçekleştirilebilir. Gelecek yıllar için Cem Evi’nin önemi ve rolü çok büyük. Her taşının isimsiz veya isimli bir duvar ustası vardır ve onun ihtiyacına inananların birlikteliğinin, işbirliğinin sonucudur. Yarınlar bizleri daha güçlü, daha olgun ve başka hedeflere ulaşmak, onların bastığı toprağı, vatanımızın toprağını daha çok sevmek için daha kararlı bulacaktır. Ayrıca bu Cem Evi’nin ibadete açılmasında güçlü bir destek veren devletimize, Eğitim Bakanlığımıza ve Din İşleri Genel Sekreteri Yorgos Kalancis’e çok teşekkür ediyorum.”
Törene katılan Yeni Demokrasi Partisi Evros Milletvekili Hristos Dermencopulos, bu projenin gerçekleşmesine katkıda bulunanlara teşekkür ederek, “devletin esasen dinde saygı ve özgürlükle ilgili bir yükümlülüğü yerine getirmesinden dolayı katkı sağlayanları tebrik ediyorum” dedi.
Yeni Demokrasi Partisi’nin bir diğer Evros Milletvekili olan Stavros Keleçis ise, “bugün çok önemli bir gün ve bu yüzden sevincinize ortak olmak ve kutlamak için yanınızdayız” dedi ve Cem Evi’nin dua, sevgi, barış ve dayanışma evi olmasını diledi.
SİRİZA Partisi Evros Milletvekili Natasa Gara da, “Cem Evi için çok önemli olan tarafı, hepimizi kucaklayacak yuvamız olmasıdır. Yerel geleneklere, çok eskilere dayanan yerel örf ve adetlere sahip çıkmak ve Trakya topraklarını, Trakya geleneğini, tarihimizi, aynı zamanda çeşitliliğimizi ve sahip olduğumuz ortak yönlerimizi öne çıkaracağından dolayı gurur duyuyoruz. Trakya’da güzel olan, hepimizin ortak noktalarımız ve çeşitliliğimizle bu bölgede renkli bir mozaik olmamız ve bizi farklı kılan ama bizi birleştiren de bu.”
“Burada Büyük Derbent’te Kültür Eğitim Derneği’nin Yunanistan’da ilk, Avrupa’da üçüncü resmi Cem Evi’nin farklı bir iz bırakması çok önemli. Demek ki bir öncülüğümüz var. Bu günü tarihi olarak değerlendiriyorum ve gerçekten de bu günün damgasını, Eğitim Bakanlığı’ndan Genel Sekreter sayın Kalancis’in varlığının bir paydası olarak görüyorum. Bu devletin ilgilendiğini gösteriyor. Büyük Derbent ne kadar yüksekte olursa olsun devlet burada. Bu yerde gençlerin mümkün olduğu kadar uzun süre kalabilecekleri koşulları yaratmak istiyoruz çünkü biliyorsunuz ki gençlerimizin çoğu gidiyor ve bu büyük bir yara. Ancak bunun gibi yerlerde, bu tür ölçütlerde hepimizin birlikte yumruk olma potansiyeline sahip olduğumuzu düşünüyorum. Çeşitlilik bir avantajdır, ortak paydamız olduğunda dezavantaj değil, hepimizi seven bu yer, bu mübarek yer.”
“Bugün biz Aleviler için büyük bir bayramdır“
Son olarak ortak Atina Haber Ajansı-Makedonia Haber Ajansı’na konuşan Büyük Derbent Azınlık İlkokulu Müdürü ve Kültür Eğitim Derneği’nin genel sekreteri Mümin Pireli şunları söyledi:
“Bugün biz Aleviler için büyük bir bayramdır. Bu Cem Evi yapılmazdan önce Aleviler ibadetlerini evlerinde yapıyorlardı ve bugün sevinçleri çok büyük. Çünkü Cem Evi, Yunan devleti tarafından tanınması ve Alevi cemaatine verdiği destek anlamına gelmektedir.
Ancak sevinç sadece Müslüman Aleviler için değil, aynı zamanda Sünni Müslümanlar ve Hıristiyan Ortodokslar için de geçerli ve açılış etkinliğine ve ardından gelen eğlenceye yoğun katılımlarıyla bunu kanıtladılar. Büyük Derbent’in 700 sakininden yaklaşık 400’ü Müslüman Alevi, iki aile Ortodoks Hıristiyan ve geri kalanı Sünni Müslümanlar. Köyde bir Cami, Cem Evi ve bir de Noel, Paskalya ve özel durumlarda açık olan, Küçük Derbent’ten bir papazın ayinlere katıldığı bir kilise vardır, çünkü sadece iki Hıristiyan Ortodoks ailesi vardır. Farklı üç dini topluluk, karşılıklı saygı ve dayanışma içinde uyum içinde bir arada yaşamaktadır. Cem Evi’nin oluşmasına Sünni ve Hıristiyan Ortodokslar da yardımcı oldu.”
Cem Evi’nin açılış törenine katılan Selanik Aristoteles Üniversitesi İlahiyat Bölümü’nde doktora adayı olan ve aynı zamanda Demokritus Üniversitesi Arkeoloji Tarihi ve Araştırmaları Bölümü’nde öğretim görevlisi olan ve “Gizli İslam” alanında araştırma yapan İoannis Milonelis de Atina Haber Ajansı-Makedonia Haber Ajansı’na yaptığı değerlendirmede, “Aleviler, Balkanlar’daki en eski Gizli İslam akımlarından biridir.
“Alevilere yönelik hem Türkiye’de hem de Balkanlar’da ve Yunanistan’da Sünni İslam’ın yoğun baskısı vardı. Aleviler için Cem Evi gibi ibadet yerleri yoktu ve ibadetlerini evlerinde yapmak zorunda kalıyorlardı. Yıllar sonra Yunan devletinin Alevi cemaatini tanıması ve desteklemesi gerçeğini çok önemli kılan şey de budur.”
Cem Evi’nin açılışıyla ilgili Yunan basınında çıkan haberlerde, Cem Evi’nde her Perşembe gecesi Alevi erkekler ve kadınların birlikte ibadet yaptığını ve yaklaşık 140 kişinin sığabildiği ileri sürülüyor. Ayrıca Büyük Derbent köyündeki Azınlık İlkokulunun şu anda 30 öğrencisi olduğunu, ancak bu rakamın 10 yıl önce 58 olduğu belirtiliyor. Başta yabancı ülkelere olmak üzere göç nedeniyle ailelerin ve öğrencilerin sayılarının sürekli azaldığına vurgu yapılıyor.
Birçoğunun Hollanda’ya göç ettiğini ve Selanik’teki özel bir meslek okulunda anaokulu öğretmeni olarak mezun olan 25 yaşındaki Belis Pireli’nin de onurlu bir şekilde yaşamasını sağlayacak bir iş bulmak için yurt dışına da gitmeye hazır olduğunu söylediği belirtiliyor. Belis Pireli’nin Cem Evi’nin açılışıyla ilgili, “Çok mutluyum çünkü herkes ibadetini istediği gibi ve inandığı gibi yapabilmeli” dediği ifade ediliyor.
Bir Sünni olarak alevi kardeşlerimize ve batı trakyamıza cenabı Allah tan hayırlı olmasını diliyorum. Allah ibadetlerimizi kabul buyursun. Yunan devletinede ayrıca teşekkürlerimi sunuyorum Türkiye cem evlerini yıkarken Yunan yine demokrasi yüzünü gösterdi ve cem evi açıyor buradan Yunanistan’ıda bu tavrından dolayı tebrik ediyorum.